حسن سيد اشرفى

52

نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى )

يا نه ؟ كه به بحث مقدمهء واجب معروف است . و يا ملازمه بين وجوب چيزى و حرمت ضدّ آنكه مثلا اگر چيزى واجب شد آيا ضدّ آن حرام است يا نه ؟ كه اين مسئله به مسئله ضدّ معروف است . و آيا يك شىء واحد ممكن است هم متعلّق امر قرار گيرد و هم متعلّق نهى و به عبارت ديگر ممكن است شىء واحد هم حرام باشد و هم واجب و يا چنين چيزى غيرممكن است ؟ كه اين مسئله ، معروف به اجتماع امر و نهى مىباشد . 23 - مباحث حجّت در رابطه با چه امورى است ؟ ( 3 - مباحث الحجّة . . . الى ذلك ) ج : مىفرمايد : در اين بخش ، از اصل حجيّت و دليليّت بحث مىشود . يعنى بحث مىشود چه امورى مىتوانند حجيّت و دليل براى استنباط احكام شرعى قرار گيرند . مثلا آيا خبر واحد حجّت بوده و مىتوان از خبر واحد استنباط حكم شرعى كرد يا نه ؟ و آيا ظواهر كلام به نحو عامّ و يا ظواهر كتاب اگر مفيد حكمى باشد حجّت است يا نه ؟ و آيا سنّت و يا اجماع و عقل و يا قياس و استحسان و مانند آن حجّت بوده و مىتوان آنها را دليل بر احكام شرعى قرار داد يا نه ؟ 24 - مباحث اصول عمليّه در رابطه با چه امورى است ؟ ( 4 - مباحث الاصول العمليّة . . . و نحوها ) ج : مىفرمايد : در اين بخش بحث مىشود ؛ اگر مجتهد در رابطه با موضوع و مسأله‌اى دستش از ادلهء اجتهاديّه ( كتاب ، سنت ، عقل و اجماع ) كوتاه بود و دليلى از اين طريق كه ناظر به حكم آن مسئله باشد در اختيارش قرار نگرفت ، در مقام عمل چه بايد بكند ؟ به عبارت ديگر ، مرجع مجتهد در مقام عمل در اين هنگام ، اصول عمليّه مانند اصل برائت ، استصحاب ، احتياط و مانند آن مثل تخيير مىباشد .